Whitepaper là gì?

Whitepaper là tài liệu (báo cáo hoặc hướng dẫn) của cơ quan có thẩm quyền với mục đích giúp người đọc hiểu về một vấn đề, cách giải quyết hoặc quyết định về vấn đề đó. Whitepaper được sử dụng bởi cả chính phủ và các doanh nghiệp (B2B). 

Trong thị trường crypto, Whitepaper mô tả các thuộc tính của dự án một cách chi tiết và chính xác nhất, giúp cộng đồng có cái nhìn tổng quan về toàn bộ dự án. Whitepaper là nguồn thông tin chuẩn nhất cho nhà đầu tư khi cần tham khảo về bất kỳ dự án nào. Whitepaper gắn liền với thời kì ICO (Initial Coin Offering).

Whitepaper gắn liền với thời kì ICO (Initial Coin Offering). Nguồn: Indiamart

Các thông tin cần có trong Whitepaper 

  • Giới thiệu sơ lược về dự án.
  • Lý do ra đời của dự án, thường gắn liền với giải pháp cho vấn đề nào đó của thị trường.
  • Cơ chế hoạt động của dự án thường đề cập đến các thành phần và vai trò của chúng trong dự án, mô hình hoạt động, lợi ích nổi bật…
  • Lộ trình phát triển trong tương lai và thành tựu đã đạt được từ khi dự án hình thành.
  • Giới thiệu đội ngũ, thường có thông tin về kinh nghiệm, chuyên môn, vai trò của các nhân vật chủ chốt trong dự án.
  • Thông tin chi tiết về token, phân bổ và tính năng của token trong hệ sinh thái.
  • Nhà đầu tư và đối tác của dự án.

Ngoài ra, tùy thuộc vào loại hình dự án và thời điểm triển khai mà đội ngũ phát triển có thể bổ sung các nội dung phù hợp. Trong thị trường tiền mã hóa nhiều biến động, các dự án cũng có thể thay đổi nội dung  Whitepaper dựa trên nhu cầu thực tế của thị trường hoặc thực lực của đội ngũ.

Chức năng chính của Whitepaper

Cung cấp bộ thông tin đầy đủ và chuẩn xác nhất 

Đội ngũ dự án chuẩn bị toàn bộ thông tin họ có và sắp xếp vào Whitepaper để phát hành cho cộng đồng. Người dùng có thể tìm thấy gần như mọi thông tin chính thống về dự án họ quan tâm trong tài liệu này.

Gọi vốn

Không chỉ làm nhiệm vụ cung cấp thông tin mà Whitepaper còn hỗ trợ kêu gọi đầu tư. Chúng được xem như bản phác thảo chi tiết dự án nên rất cần thiết để nhà đầu tư biết mình đang đổ tiền vào đâu. Trong giai đoạn ICO thịnh hành, đa phần các dự án chỉ cần Whitepaper là có thể tham gia gọi vốn.

Tầm quan trọng của Whitepaper trong đầu tư

Đối với nhà đầu tư, Whitepaper giúp tổng hợp toàn bộ thông tin hữu ích, chính thống để dễ dàng đánh giá toàn diện. Thay vì tìm kiếm trên nhiều nguồn khác nhau tốn công sức và thời gian thì họ chỉ cần tập trung vào một tài liệu duy nhất.

Từ Whitepaper, nhà đầu tư biết được giá trị cốt lõi cũng như hướng phát triển của đội ngũ. Từ đó có thể nhìn ra được một dự án có phù hợp để đầu tư hay không. Trong quá trình xem xét Whitepaper, người dùng sẽ nhận biết đâu là dự án có điểm độc đáo riêng và đâu là bản sao được fork ra từ các dự án lớn.

Ethereum với Whitepaper độc đáo giúp ho gọi vốn 15.5 triệu USD. Nguồn: Ethereum

Đối với nhà phát triển dự án, Whitepaper là công cụ thu hút và thuyết phục đầu tư. Một số dự án chỉ vừa được lên ý tưởng và hoàn toàn chưa có sản phẩm nhưng Whitepaper thể hiện được tầm nhìn và tiềm năng của đội ngũ vẫn gọi vốn được hàng triệu USD. Trái lại, khi dự án phát triển tốt nhưng Whitepaper quá sơ sài, kém hấp dẫn với một lộ trình phần lớn là phi thực tế, nhà đầu tư và các quỹ lớn có thể sẽ bỏ qua dự án và khiến nó chết yểu ngay từ trong trứng nước.

Với chức năng quan trọng là phương tiện cung cấp thông tin cho cộng đồng thì Whitepaper còn là lời hứa của dự án đối với người dùng của họ. Các thông tin cần chính xác và hợp lý, tránh tình trạng “bánh vẽ”, gây mất niềm tin của cộng đồng.

Đội ngũ phát triển cần nghiên cứu và sử dụng “vũ khí” này một cách hợp lý để đảm bảo lợi ích cho cả cộng đồng và dự án.

5 câu hỏi lớn khi phân tích Whitepaper 

Dự án này làm gì?

Trả lời câu hỏi đầu tiên giúp nhà đầu tư nắm được bản chất của dự án và vấn đề mà nó muốn giải quyết. Tuy nhiên, rất nhiều người gặp khó khăn khi đọc Whitepaper vì chúng rất khó hiểu. Sự kết hợp của thuật ngữ chuyên ngành, biệt ngữ kỹ thuật và những khái niệm mới trong một lĩnh vực xa lạ có thể khiến họ bối rối. 

Nếu đã cố gắng nhưng vẫn không thể chắc chắn về những gì dự án đang làm, có hai trường hợp xảy ra:

  • Dự án quá phức tạp và đặc thù đòi hỏi nhà đầu tư phải tìm hiểu sâu hơn 
  • Dự án không thực sự làm được gì cả

Ý tưởng có khả thi không?

Rất nhiều dự án cùng hướng tới giải quyết một vấn đề nhưng không đồng nghĩa với việc toàn bộ chúng đều hiệu quả. Ngay cả khi hai dự án cùng có thể giải quyết vấn đề nhưng cái có hiệu quả cao và tốn ít chi phí hơn mới xứng đáng để nhà đầu tư rót tiền vào. 

Tính khả thi của dự án cần được xem xét kỹ lưỡng và không thể dựa vào những gì dự án tuyên bố. Hãy đóng vai trò là người dùng và trả lời câu hỏi liệu bạn có thực sự cần một công cụ như vậy hay không?

Một số yếu tố ảnh hưởng đến đánh giá của người dùng về chất lượng dự án thông qua Whitepaper. Nguồn: Agentestudio

Dự án giải quyết vấn đề như thế nào?

Whitepaper cần phải giải thích chi tiết và cụ thể cách nhà phát triển giải quyết vấn đề mà họ đặt ra. Một lộ trình rõ ràng và có căn cứ chính xác là chìa khóa cho thành công bước đầu. Whitepaper cũng cần cho biết dự án dự định thực hiện lộ trình trong khoảng thời gian bao lâu.

Đội ngũ phát triển có năng lực thực hiện dự án không?

Nhà phát triển đóng vai trò quan trọng trong tầm nhìn và phương pháp xây dựng dự án. Whitepaper cần có thông tin về nhân sự để nhà đầu tư tìm hiểu và đánh giá “khung xương”. Một nhóm bao gồm những người có kiến thức và kinh nghiệm trong lĩnh vực hoạt động là một tín hiệu tốt. Nếu nhân sự nòng cốt quá nhiều người nghiệp dư thì nhà đầu tư cần phải xem lại độ khả thi của dự án này.

Tiền đầu tư được sử dụng cho mục đích gì?

Với những dự án gây quỹ thông qua việc phát hành token, nhà đầu tư cần xem xét kỹ Tokenomics và Roadmap để biết tiền của mình sẽ đi về đâu. Nếu dự án không phát hành token, người dùng cần biết họ sẽ gây quỹ bằng cách nào và số tiền gây quỹ được sẽ được sử dụng vào những mục đích gì? Điều này giúp đảm bảo tính an toàn và minh bạch của dự án từ đầu.

Hãy cẩn thận với những Whitepaper không đề cập bất kỳ thông tin nào về kế hoạch sử dụng số tiền gây quỹ hoặc dùng phần lớn số tiền ấy vào những hoạt động như marketing, AMA… mà không tập trung vào phát triển công nghệ hoặc mở rộng hoạt động

Kết

Whitepaper là một trong những tiêu chí cơ bản cần có của dự án tiền mã hóa. Chúng không chỉ giúp người dùng có cái nhìn tổng quan về dự án mà còn là “kim chỉ nam” cho mọi người khi muốn đầu tư.

Leave a Reply